„CARBO” – najsubtelniejsza technika piktorialna

W dniach 26-28 listopada 2010 w Kowarach, w Hoteliku Nad Jedlicą odbędą się warsztaty dawnych technik fotograficznych w ramach upowszechnienia fotografii jako rękodzieła artystycznego. Warsztaty poświęcone będą technice CARBO (PIGMENT).

Proces pigmentowy CARBO został opatentowany przez Josepha Wilsona Swana 15 kwietnia 1864 roku. Bazował on na odkryciach innych naukowców i fotografów, którzy również szukali najlepszego sposobu na utrwalenie obrazu. Pierwszego odkrycia, które zapoczątkowało drogę do tej wspaniałej techniki, dokonał w 1839 roku Mungo Ponton, który zaobserwował światłoczułość związków chromu w połączeniu z substancjami organicznymi.

Wysiłki podjęte w celu wynalezienia najlepszego procesu utrwalania obrazu zaowocowały powstaniem „królowej technik” jak nazywają ją ci, którzy zetknęli się z autentycznymi pracami wykonanymi w technice CARBO. Prace w tej technice charakteryzują się liniowością i dużym odwzorowaniem szczegółów znajdujących się na negatywie. CARBO, spośród innych technik wyróżnią się również stabilnością i trwałością obrazu. Nadto proces ten ma nieograniczone możliwości kolorystyczne i tonalne, a do tego nośnik obrazu może stanowić powierzchnia wykonana z dowolnego materiału. I tak można gotowy obraz umieścić na podłożu papierowym ale równie z dużym powodzeniem nałożymy go na ceramikę, metal, drewno, czy szkło tworząc diapozytyw pigmentowy.

Walory jakie posiada odbitka pigmentowa (pomimo wysokiej ceny, w latach swej świetności, przewyższającej ceną kopie platynowe) przyczyniły się do jej dużej popularności w Europie i USA w końcu XIX i na początku XX wieku. Dziś również docenia się jej walory lecz niewielu chce podjąć trud rekonstrukcji.

Osoba, która podejmie trud samodzielnego odtworzenia techniki pigmentowej nie będzie miała problemów ze znalezieniem materiałów w piśmiennictwie światowym jak i również w polskim lecz problemem będzie ich zrozumienie i adaptacja do dzisiejszych warunków.

Znajdziemy w tych przepisach bardzo nieprecyzyjne określenia parametrów technicznych materiałów. Bez problemu zrozumiemy gdy jest mowa o grubości papieru lecz określenie go jako rysunkowego nie wiele mówi bo z dużą pewnością możemy stwierdzić, że proces jego powstawania zmienił się i jego właściwości uległy zmianie. W recepturach z okresu świetności pigmentu można natknąć się na tak nic nie mówiące parametry jak „żelatyna średnio twarda” czy tak nieaktualne jak jadalna (kuchenna) żelatyna w listkach, którą autor zalecał ciąć na paski przed jej napęcznieniem. Do całości dochodzą trudności związane z czynnościami manualnymi i doborem narzędzi, które trzeba przystosować aby wykorzystać je niezgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Wiele dni a może nawet tygodni pracy.

Mnie osobiście zajęło to 4 tygodnie, po 10 godzin dziennie przy ogromnym wsparciu mojego profesora Andrzeja Pytlińskiego, z którego wiedzy korzystałem tak jak wielu z nas korzysta z wyszukiwarek internetowych. Lecz w bazach danych, tych wyszukiwarek nie ma informacji na temat zjawisk zachodzących przy rekonstrukcji zabytkowej techniki fotograficznej. Każdego wieczoru dzwoniłem i informowałem Pana Andrzeja o postępach prac oraz konsultowałem moje niepowodzenia i sukcesy.

Dzisiaj proces ten jest nam na tyle znany, że możemy się tą wiedzą podzielić i nauczyć zainteresowane osoby „królowej technik fotograficznych” podczas weekendowych warsztatów, na które serdecznie zapraszam w imieniu Pana Andrzeja Pytlińskiego, organizatorów, patronów, sponsorów oraz własnym.

Rafał Warzecha

Jak się zgłosić:

Jeżeli jesteś zainteresowany wypełnij formularz zgłoszeniowy na stronie www.pstf.pl lub prześlij na e-mail:zapisy@pstf.pl wypełniony druk karty zgłoszeniowej. Po przesłaniu formularza otrzymasz na swoją skrzynkę e-mail potwierdzenie rezerwacji. Twoja rezerwacja będzie ważna przez pięć dni i w tym czasie musisz dokonać płatności za warsztaty.

Informacje dotyczące kosztów:

Koszty warsztatów to 420 zł za osobę. Kwota ta obejmuje koszty noclegów, posiłków oraz koszty związane z zakupem materiałów i narzędzi niezbędnych do realizacji warsztatów, a z których będą korzystać uczestnicy.

Opłatę za uczestnictwo w warsztatach proszę wnieść do 31 października 2010r. na konto bankowe podane w potwierdzeniu zgłoszenia lub dokonać płatności ON LINE.

U W A G A !

Pamiętaj, że twoja rezerwacja jest ważna tylko prze pięć dni. Termin ten jest odpowiednio krótszy, gdy dzień wnoszenia opłat wypada przed upływem wyznaczonego wyżej terminu.

Ostateczny termin opłaty uczestnictwa to 20 listopad 2010. Należność wniesiona po 31 października 2010 wzrasta o 100 zł. i wynosi 520 zł. Podwyższenie kwoty spowodowane jest zwiększonymi kosztami zakupu materiałów i narzędzi dla pojedynczych uczestników.

PROGRAM

26.11.2010	–	Hotelik Nad Jedlicą w Kowarach
godz. 14:00	–	Przyjazd uczestników
godz. 15:00	–	Rozpoczęcie warsztatów, informacje ogólne
godz. 16:00	–	Prezentacja techniki Carbo – Rafał Warzecha
godz. 18:00	–	Kolacja
godz. 19:00	–	Prace przygotowawcze, oblew emulsji żelatynowych

27.10.2010	–	Hotelik Nad Jedlicą w Kowarach
godz. 9:00	–	Śniadanie
godz. 10:00	–	Wykład – CARBO – najsubtelniejsza technika piktorialna – Andrzej Pytliński
godz. 11:00	–	Prace warsztatowe, uczulanie, kopiowanie
godz. 14:00	–	Spotkanie z fotografem –Wojciech Zawadzki
godz. 15:00	–	Prace warsztatowe c.d.
godz. 17:00	–	Obiadokolacja
godz. 18:00	–	Prace warsztatowe c.d.

28.10.2010	–	Hotelik Nad Jedlicą w Kowarach
godz. 9:00	–	Śniadanie
godz. 10:00	–	Wykład – Jak oprawiać i prezentować fotografię – Zbigniew Stefaniak
godz. 11:00	–	Prace warsztatowe c.d.
godz. 13:00	–	Podsumowanie wyników warsztatów, ocena i analiza wykonanych prac
godz. 14:00	–	Zakończenie warsztatów